Çocukların vazgeçilmezi, büyüklerin eğlencesi. Cips yemek yağ içmekten farksız diyen uzmanların uyarısını okuyunca ağzınız açık kalacak.

Özlem Kamer'in haberi

Cips yemek yağ içmekten farksız diyen uzmanlar, kanserden obeziteye, diyabetten alzheimere kadar birçok hastalığa neden olduğunu vurguluyor.

Baharatlısı, peynirlisi, bifteklisi, ketçaplısı ve daha birçok çeşidi ile büyük küçük herkesi tavlıyor. Her damak tadına uygun bir çeşidi bulunuyor, yedikçe yemek isteniyor. Böyle çok sevilen bir ürünü vücudumuz ise, hiç hem de hiç sevmiyor. Kanserden obeziteye, diyabetten alzheimere, kısırlıktan parkinsona birçok hastalığa sebep oluyor. Cipsin sağlıksız ürünlerin başında geldiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dr. Cemal Aytaç Ak, yağ ve tuz oranı göz önüne alındığında cipslerin tehlikeli yiyecekler kategorisine girdiğini söyledi.

Pakete 'öldürür' yazılmalı

Cipsin içinde, akrilamidin bulunduğunu kaydeden Ak, "Bu, kimyasal plastik sanayide kullanılan, sigaranın da içinde bulunan ve kansere neden olduğu düşünülen bir maddedir. Nitekim birçok tüketici derneği cips paketlerinin üzerine sigarada olduğu gibi 'Cips öldürür' ibaresinin yazılmasını savunmaktadır" diye konuştu.
Yılda 70 bin ton tüketiliyor

* Ülkemizde 2007'de 70 bin tonluk cips tüketimi gerçekleşti.
* Cips pazarının büyük bölümü ABD firmalarına ait.
* Türkiye'de satılan çerezlerin yüzde 25'i süpermarketlerde satılıyor.
* Sektörde 11 tane uluslararası marka bulunuyor. Bu markaların yanı sıra yerel markalarda var.
* Dünyada her yıl 36 milyar paket patates cipsi satılıyor.
* Türkiye'de cipse ayrılan para 700 milyon dolar.

Aklınızda bulunsun

* Cips paketlerine basılan azot gazı sağlığa zararlı mıdır?
Gıda Güvenliği Derneği (GGD): Hayır, değildir. Azot gazı kullanılmasının amacı mikroorganizma üremesini engellemektir. Azot gazı 24-48 saat içerisinde ürün içinde kendiliğinden ortadan kalkar.

* Cips paketlerinin bazısının üzerinde domatesli, bazısının üzerinde ise domates aromalı yazıyor. İkisinin arasındaki fark nedir?
GGD: Cips ambalajının üzerinde domatesli, peynirli ya da fıstıklı çerez yazıyorsa, içeriğinde mutlaka domates, peynir ya da fıstık olmalıdır. Aromalı cipslerde ise gıda maddelerinin doğal hali ürün içinde bulunmaz.

Anneden bebeğe geçiyor

Cipsin, patates ve mısırın yüksek oranda yağ çekerek kızartma işleminden geçmesiyle hazırlandığını ifade eden Cemal Aytaç Ak, cipslerin; hacmi küçük ve kalorisi yüksek, oldukça sağlıksız ürünlerin başında geldiğini kaydetti.

Obeziteye neden oluyor

İçeriğinde bazı ülkelerde yasaklanan trans yağların bulunduğunu da vurgulayan Cemal Aytaç Ak, cipsin içindeki trans yağların zararlarını şöyle anlattı: "Bu yağlar obezite, diyabet, koroner kalp hastalığına neden olmakta. Trans yağların ayrıca kanser, kısırlık, karaciğer fonksiyon bozukluğu, alzheimer ve parkinson gibi hastalıklara sebep olduğuyla ilgili birçok araştırma mevcut. Bu yağları çok tüketen emziren kadınların sütüne geçtiği de kanıtlanmıştır. Trans yağlar, iyi kolestrol seviyesini düşürürken kötü kolestrol seviyesini de tırmandırmaktadır. Ayrıca kandaki yağ oranını da yükseltmektir." 

Prof. Dr. Mehmet Öz'den sağlıklı yaşam tüyoları: Düzenli beslendiğiniz halde pantolonlarınız dar geliyorsa, tiroidinizi kontrol ettirin.
Düzenli beslendiğiniz halde pantolonlarınız dar gelmeye başlıyorsa tiroidinizi kontrol ettirin. Eğer tiroit beziniz az çalışıyorsa, her geçen gün daha az kalori yakacağınız için beliniz mutlaka kalınlaşacaktır!..
Doğru besleniyorsunuz, sporyapıyorsunuz ama yine de pantolonlarınız gün geçtikçe daha çok sıkıyor. Kuru temizlemecinizi, çatalınızı ya da karın çalışma aletinizi suçlamayın. Hemen doktora gidenek tiroit bezinizi kontrol ettirin. Eğer tembel çalışıyorsa (ki milyonlarca Amerikalı'nınki öyledir...) en sağlıklı çözümlerle bile siz kilo almaya devam edersiniz.

* Tiroidiniz aylak aylak vakit geçiriyorsa, birçok şey ters gidebilir... Ama bu belirtiler öyle sinsidir ki insanlar ancak kilo almaya başlayınca, bir şeylerin ters gittiğini fark edip doktora koşarlar.

HEMEN TEST YAPTIRIN

* Tembel tiroit belirtilerini; cilt kuruluğu, eklem ve kas ağrıları, soğuğa karşı dayanıksızlık, yorgunluk, cinsel dürtülerde değişiklik, adet dönemlerinde düzensizlik ve hatta depresyon olarak sayabiliriz.

* Fakat daha kaliteli uyku ve daha çok azim size yardımcı olmayacaktır... Size faydası dokunacak tek şey, gidip hemen bir tiroit testi yaptırmaktır. 40 yaşının üzerindeki kadınlar en büyük risk grubunu oluştururlar.

* 50 yaşından sonra kadınların yüzde 10'u tembel tiroit yüzünden zor günler geçirirler ama pek çoğu bunun farkında bile değildir. Ve bu, gün geçtikçe daha da artarak büyüyen bir problem haline gelir. 60 yaşındaki kadınların yüzde 15'i ile 20'si ve erkeklerin yüzde 5'i anormal yavaş çalışan tiroit bezlerine sahiptir.

TAM BİR KISIR DÖNGÜ!

* Her ne kadar buna yol açan sebepler kesin olarak bilinmese de bugün şu kadarını biliyoruz: Kilo almak da tiroit bezinin çalışmasını yavaşlatan bir sebep. Kilo aldıkça tiroit yavaşlıyor ve tiroit yavaşladıkça kilo alımı artıyor. Nasıl? Tam bir kısır döngü değil mi?

* Temel olarak, tiroidiniz; yani boynunuzun alt kısmında bulunan minik bir beziniz, metabolizmanızı kontrol eden bir tür hormon salgılamaktan sorumludur. Metabolizmayı kontrol etmek demek; kalbinizden ciğerlerinize, davranışlarınızdan ruhsal sağlığınıza kadar her şeyi etkileyebilir demektir. Eğer tiroidiniz yavaşlarsa, her geçen gün daha az kalori yakacağınız için önünde sonunda bel çevreniz kalınlaşacak demektir.

35'ten sonra kontrol ettirin

* Kendinizi gayet iyi hissetseniz bile 35 yaşından sonra her yıl mutlaka tiroidinizi kontrol ettirin. Bu kontrol basit iki kan testi demektir: TSH ve T3/T4.

* Neden iki test? Resmi, bir bütün olarak görebilmemiz için. Beyninizde bulunan bir bez olan hipotalamus, daha küçük bir salgı bezi olan hipofiz'e TSH (tiroit stimüle eden hormon) salgılaması için bir madde pompalar. TSH, tiroidinize T4 pompalaması emrini verir. T4, pompalandıktan hemen sonra T3'e dönüşür.

HIZLI ÇALIŞTIRIR

* Eğer vücudunuzda T3 maddesi az bulunursa, beyniniz bunun miktarını artırmak için TSH oranını artırmaya çalışır ve bu da tiroit bezinizi bir atın üzerindeki jokey gibi daha hızlı çalışmaya teşvik eder.

* Daha hızlı çalışan bez daha çok T4 üretir. Böylece eğer T4 değerleriniz normal fakat TSH fazlaysa, tiroit sisteminizin yardıma ihtiyacı var demektir. (İşte doktorların neden senelerce okuduğunu öğrendiniz...)
10 dakikalık 4 mini yürüyüş daha faydalı

Bugün yürüyüş için 40 hatta 30 dakika vaktiniz yok mu? Unutmayın, gününüzü 10'ar dakikalık 4 tane mini yürüyüş yaparak gençleşmeye ara vermeden de geçirebilirsiniz. Gün içinde bu minik yürüyüşlerden yapmak, tansiyonunuza bir seferde yapılan 40 dakikalık yürüyüşten çok daha iyi gelebilir.

TANSİYONA İYİ GELİYOR

Bir araştırmada; günde dört kısa yürüyüş yapmanın, yüksek tansiyon problemlerine tek bir seferde uzun yürüyüş yapanlara oranla daha iyi geldiği saptandı. Her tip yürüyüş son derece faydalı olsa da; kısa süreli olanların büyük tansiyonu 11 saat, küçük tansiyonu da 10 saat boyunca düşük tuttuğu gözlemlendi. Uzun süreli yürüyüş yapanlarda ise bu süre sadece 7 saatti.

Kolesterol düşürmek için küçük değişimler
* Küçük değişiklikler büyük fark yaratır. Kötü LDL seviyenizi bir puan düşürürseniz kalp krizi riskiniz de yüzde 1 oranında düşer. İyi HDL seviyenizi bir puan yükseltmek ise kalp krizi riskinizi yüzde 2 oranında düşürür. Her ikisini de yapmak kardiyovasküler açıdan size daha fazla enerji verir.

* Trigliserit denen kandaki kalbe zararlı yağ seviyenizi ise 100'ün altında tutun. Kanda bulunan bu üç yağı dengelemenin en iyi yolu mu? Her zamanki öneriler: Kilo verin, spor yapın, alkolü azaltın, beyaz ekmek ve diğer rafine tahıllar yerine tam tahıllı gıdalar alın ve doymuş yağlardan uzak durun. (Tam yağlı dondurmada, süt, krema, peynir ve yağlı etlerde vardır...)

* Sonra bu kolesterol dengeleyici malzemelerden birini diyetinize ekleyin: Niyasin (önce doktorunuza danışın), pantotenik asit ya da DHA Omega-3 yağı... (600 miligram DHA ya da 2 gram balık yağı) -

(Sabah)